Wat kan oncologiefysiotherapie betekenen tijdens of na een kankerbehandeling? Wanneer is het verstandig om een oncologiefysiotherapeut in te schakelen? En hoe kan bewegen bijdragen aan herstel, kwaliteit van leven en het hervinden van vertrouwen in uw lichaam?
Oncologiefysiotherapie is fysiotherapie voor mensen die kanker hebben of hebben gehad. Dat kan in elke fase van het ziekteproces zijn: tijdens chemotherapie, bestraling, immunotherapie of rondom een operatie, maar ook juist in de fase na de behandelingen. Soms verwachten mensen dat ze na de medische behandelingen vanzelf weer opknappen, maar in de praktijk merken veel patiënten dat hun lichaam veranderd is.
Wij begeleiden mensen die bijvoorbeeld last hebben van vermoeidheid, krachtverlies, conditieverlies, pijn, stijfheid, littekenklachten of tintelingen in handen en voeten. Maar ook mensen die vooral onzeker zijn geworden over hun lichaam. Ze vragen zich af: wat mag ik nog? Waar ligt mijn grens? Kan ik mijn lichaam nog vertrouwen? Daar begint voor ons vaak het echte werk: samen zoeken naar wat wél kan.
En vaak is er een hele hoop meer mogelijk dan in eerste instantie gedacht werd. Ook in bijvoorbeeld een palliatief traject, waarbij er geen genezing meer mogelijk is maar er vaak nog wel flinke winst qua kwaliteit van leven bereikt kan worden. Ook in die trajecten spelen wij als team een grote rol.
Met welke klachten komen mensen die kanker hebben of hebben gehad het meest bij jullie terecht?
De klacht die wij het meeste tegenkomen, is vermoeidheid. En dan bedoelen we niet gewone moeheid na een drukke dag, maar een diepe vermoeidheid die je hele leven kan beïnvloeden. Mensen vertellen dat ze graag weer willen wandelen, werken, sporten of gewoon een dag doorkomen zonder dat de vermoeidheid op de voorgrond staat en ook daadwerkelijk fors beperkt.
Daarnaast zien we veel conditie- en spierkrachtverlies. Activiteiten die eerder vanzelfsprekend waren, zoals traplopen, boodschappen doen of fietsen, kosten ineens veel moeite. Ook pijnklachten, bewegingsbeperkingen na een operatie, littekenklachten, oedeem en neuropathie komen regelmatig voor.
Wat ons vaak raakt, is dat mensen niet alleen fysiek iets kwijt zijn, maar ook vertrouwen. Ze herkennen hun eigen lichaam soms niet meer. Daar probeer wij stap voor stap weer houvast in te geven.
Hoe ziet een behandeltraject eruit?
Een traject begint altijd met luisteren. Waar staat iemand nu? Wat is er medisch gebeurd? Wat zijn de klachten? Maar vooral: wat is voor deze persoon belangrijk om weer te kunnen?
Daarna kijken we wat iemand nodig heeft. Dat kan krachttraining zijn, conditietraining, mobiliteitsoefeningen, ademhalings- en ontspanningsoefeningen of begeleiding in het verdelen van energie. Soms behandelen we iemand in de praktijk in Lienden, Amerongen of Veenendaal, maar we komen ook veel bij mensen thuis. Dat is soms nodig omdat iemand te kwetsbaar is om naar de praktijk te komen, maar het geeft ook veel inzicht in wat iemand in het dagelijks leven tegenkomt.
Waarom is bewegen en fysiotherapie zo belangrijk tijdens en na een behandeltraject voor kanker?
Veel mensen denken bij vermoeidheid automatisch aan rust. En rust is soms ook nodig. Maar we zien in de praktijk ook dat te veel rust ervoor kan zorgen dat mensen steeds verder achteruitgaan in kracht, conditie en zelfstandigheid. Bewegen helpt juist om het lichaam zo goed mogelijk te blijven gebruiken. Niet op een harde of prestatiegerichte manier, maar veilig, zorgvuldig en passend bij de situatie.
Wat fysiotherapie hierin waardevol maakt, is dat we samen zoeken naar de juiste balans. Niet over grenzen heen gaan, maar ook niet uit angst te weinig doen.
Na de medische behandelingen begint voor veel mensen een nieuwe fase. De omgeving denkt soms: “Gelukkig, het is klaar.” Maar de patiënt voelt vaak dat het herstel dan pas echt begint. Juist in die periode kunnen wij veel betekenen.
Welke resultaten zien jullie vaak bij patiënten die een oncologisch fysiotherapietraject volgen?
De resultaten zijn heel verschillend, omdat de doelen ook verschillend zijn. Soms zien we duidelijke vooruitgang in kracht en conditie. Iemand kan verder wandelen, langer fietsen of dagelijkse activiteiten beter volhouden of hobby’s weer kunnen oppakken.
Maar de mooiste resultaten zitten voor mij vaak in de kleine dingen. Iemand die weer zelf boodschappen kan doen. Iemand die weer met de kleinkinderen naar buiten gaat. Iemand die na weken onzekerheid weer durft te vertrouwen op het eigen lichaam.
Bij patiënten in een palliatieve fase ligt het doel soms anders. Dan gaat het minder om opbouwen en meer om behouden wat kan, klachten verlichten en kwaliteit van leven ondersteunen.
Jullie begeleiden deze patiëntengroep met een team van vier fysiotherapeuten. Kun je iets vertellen over dat team?
Binnen Rembrandt Fysiotherapie & Revalidatie begeleiden we deze patiëntengroep met een team van vier fysiotherapeuten. We werken op verschillende locaties, onder andere in Lienden, Amerongen en Veenendaal, en we behandelen ook regelmatig mensen aan huis.
Wat ons team sterk maakt, is dat we allemaal betrokken zijn bij deze doelgroep, maar ieder ook zijn eigen achtergrond, ervaring en kijk meebrengt. De ene patiënt heeft vooral oncologische revalidatie nodig, de ander is kwetsbaarder, ouder of heeft meerdere aandoeningen naast kanker. Juist dan is het fijn dat we als team kunnen meekijken en meedenken.
We kennen elkaar goed en zoeken elkaar makkelijk op. Als een situatie complex is, blijven we daar niet alleen mee rondlopen. We bespreken wat passend is, waar we op moeten letten en hoe we de zorg zo goed mogelijk kunnen laten aansluiten bij de patiënt.
Wat motiveert jullie persoonlijk om juist met deze doelgroep te werken?
Wat ons persoonlijk raakt in deze doelgroep, is de combinatie van kwetsbaarheid en veerkracht. Mensen maken vaak een heel ingrijpende periode door. Ze verliezen soms vertrouwen in hun lichaam, in hun energie, in wat de toekomst brengt.
Een uitspraak die ons raakt, is wanneer iemand zegt: “Ik vertrouw mijn lichaam weer een beetje.” Dat precies zien waar oncologiefysiotherapie over gaat. Natuurlijk werken we aan kracht, conditie en bewegen. Maar uiteindelijk gaat het ook over vertrouwen, eigen regie en kwaliteit van leven. Zo noemde ook iemand een keertje: “ik had nooit gedacht dat het me zoveel zou opleveren.”
Wat willen jullie mensen meegeven?
Wat wij mensen willen meegeven is dat ze niet hoeven te wachten tot alles achter de rug is. Ook tijdens de medische behandelingen kan begeleiding al helpend zijn.
Oncologiefysiotherapie is geen standaard trainingsprogramma. Het is samen kijken wat iemand nodig heeft om zo goed mogelijk te kunnen blijven functioneren en leven, in welke fase van het traject iemand ook zit.
Een afspraak maken?
Je hebt geen verwijzing van de huisarts nodig. Bel ons gerust op 088 0509999 of mail naar info@pmirembrandt.nl voor een afspraak of meer informatie.